WELKOM: de website van LEDPARADISE is vernieuwd.

Kweken met behulp van extra CO2

Posted by Bas 14-01-2019 2 Comment(s)

Kweken met behulp van extra CO2

Wel eens gehoord van Jan Baptista van Helmond? Neen? Deze Belg was het die, eerder als alchemist dan als chemicus, rond 1625 het gas CO2 ontdekte. Hij noemde het ‘spiritus sylvestris’ wat in gewone taal zoiets betekent als ‘wilde geest’. Van Helmond was bovendien de eerste die het idee weerlegde dat planten zouden groeien door consumptie van de aarde waarin ze wortelen. Hoewel het nog 170 jaar zou duren voordat het belang van CO2 voor planten duidelijk werd, zocht hij het al aardig in de goeie hoek. Nu, bijna 400 jaar na de ontdekking van CO2, is de wetenschap opnieuw vol van dit gas, maar nu in alarmerende zin. Een stijgende zeespiegel, een dalende aardbodem en alles wat daar tussenin de verbeten strijd voert tegen de opwarming van onze planeet, het is allemaal de schuld van CO2. Je zou bijna gaan geloven dat CO2 een vloek is, in plaats van een gas dat onmisbaar is voor al het leven op aarde…

Leven van de lucht
Planten zijn de enige organismen die hun eigen voedsel maken en dat is heel bijzonder. Planten halen namelijk het voedsel om te groeien ‘gewoon’ uit de lucht met behulp van een chemische truc die we kennen als ‘fotosynthese’. Hoe fotosynthese in detail werkt is onderwerp van een later artikel, dus ik laat bij deze gelegenheid een alles openbarende uitleg daarover achterwege. Voor nu is het voldoende om te weten dat planten de energie uit (zon)licht weten te gebruiken om CO2 uit de atmosfeer te veranderen in glucose, de voedingstof waarmee ze groeien en bloeien. Planten leven dus van ‘gas’ en zijn door hun vermogen tot fotosynthese de enige levensvormen op aarde die geen organisch voedsel nodig hebben om te bestaan. 

Licht en CO2
Planten zijn de oudste levensvorm op de Aarde. De planeet is pakweg 4,5 miljard jaar oud en de eerste plantachtigen ontstonden, in de vorm van algen, al zo’n 4-miljard jaar geleden. De eerste primitieve plantjes die fotosynthese ontwikkelden kwamen een half miljard jaar later, in een periode die gekenmerkt werd door bijzonder hoge concentraties CO2 in de atmosfeer. Ook bereikte er, door het ontbreken van een ozonlaag, enorm veel licht (UV-straling) het aardoppervlak. Wij mensen hadden het in dergelijke omstandigheden nog geen kwartiertje vol gehouden maar voor planten was het een hele fijne tijd. En sindsdien geldt voor vegetatie nog steeds: hoe feller het licht, hoe meer behoefte aan CO2.

Dit zijn ze dus, de benodigdheden voor een fotosynthetische tijdreis naar waar het allemaal begon: intens licht en een royale hoeveelheid CO2 in de lucht. Het doet je planten sneller groeien en zal je oogst tot wel 20% vergroten!

De kweeklamp
Veel licht, een voorraadje CO2 dat naar behoefte beschikbaar is en een afgesloten kweekruimte. Dat is dus alles wat we nodig hebben om te gaan kweken met behulp van extra CO2.  We beginnen met een bruikbare kweeklamp.

Zou je HPS-kweeklampen willen gebruiken dan zal het opwekken van voldoende licht gepaard gaan met grote warmteontwikkeling. Overtollige warmte moet worden afgevoerd met een afzuigsysteem dat helaas ook weer je CO2 wegzuigt. HPS-kweekverlichting moet daarom worden afgeraden. Het felste licht kun je opwekken met een LED kweeklamp waarbij de warmteontwikkeling bovendien minimaal is. Als vuistregel bij het kweken met extra CO2 geldt dat het licht dat je planten bereikt een kracht moet hebben van minstens 1500 micromol/sec. Met minder licht wordt het lastig voor je planten om grotere hoeveelheden CO2 om te zetten. Let trouwens op het spectrum: een Full Spectrumlamp is de beste keuze (klik hier om een voorbeeld te zien van een LED kweeklamp die ontworpen is voor kweken met extra CO2).

Het gas
In deze tijd is het natuurlijke percentage CO2 in onze atmosfeer ongeveer 400 PPM (Parts per Million), oftewel 0,04%. Om succesvol te kweken met CO2 moeten we dat niveau opschroeven naar 800 tot 1400 PPM (0,08 – 0,14%). Dat kan op verschillende manieren.

Allereerst zijn er de volautomatische CO2-systemen. Deze bestaan uit een controller, een meetinstrument dat voortdurend het CO2-niveau in je kweekruimte meet en een CO2 generator. Bij het bereiken van een ingestelde minimumwaarde zet deze controller de CO2 generator aan het werk. Is vervolgens de bovenwaarde weer bereikt dan schakelt de controller de generator weer uit. Dit soort systemen meten ook de hoeveelheid licht en zorgen ervoor dat tijdens de schemer en in het duister minder of geen CO2 meer wordt geproduceerd. Een compleet automatisch systeem (controller + generator) is makkelijk en nauwkeurig maar ook behoorlijk prijzig.

Als tweede mogelijkheid kun je gebruik maken van zogenaamde CO2-buckets. Dit zijn emmers waarin zich een schimmel- of gistingsproces voltrekt. Dit soort processen hebben als bijproduct een flinke hoeveelheid CO2 dat met behulp van een bijbehorend pompje in je kweekruimte terecht komt. Een CO2-bucket gaat bij een juist gebruik maximaal 3 maanden mee.

Een derde optie om CO2 aan je kweekruimte toe te voegen is het gebruik van droogijs. Droogijs is CO2 dat werd afgekoeld tot onder de 79° waardoor het gas in ijs is veranderd. Loopt de temperatuur weer op dan verlaat het CO2 z’n vaste vorm en wordt het weer vluchtig. Het nadeel van droogijs is dat het lastig is te doceren en dat het bij huidcontact tot verwonding door bevriezing kan leiden.

Kweken met CO2 in de dagelijkse praktijk 
Kweken met CO2 is eigenlijk niet ingewikkeld maar het is raadzaam om drie fundamentele uitgangspunten voor ogen te houden:

1: Bij te weinig licht of tijdens de nacht zet een plant geen CO2 om. CO2 toevoegen bij te weinig licht heeft dus geen zin.
2: Hoe meer licht, hoe meer CO2 een plant kan omzetten in koolhydraten. De hoeveelheid licht begrenst aldus de hoeveelheid CO2 die kan worden omgezet.
3: Voldoende CO2 stelt een plant in staat goed te gedijen in extreme lichtomstandigheden. Te weinig CO2 in extreme lichtomstandigheden (of bij een te kleine hanghoogte van je lamp) is echter erg schadelijk voor je planten. Dus liever te veel CO2 in je kweekruimte dan te weinig.

Het is handig om in een kweekruimte te werken die goed is af sluiten is want het is natuurlijk jammer als je CO2 onverrichter zaken naar elders weglekt. Verder is het goed om te weten dat  CO2 zwaarder is dan lucht en daardoor naar beneden zakt. Voeg daarom CO2 van boven af toe en gebruik een ventilator om het gas door je kweekruimte te circuleren. 

Let op: kweken met extra CO2 vereist een aangepast voedingsschema!

CO2-meter
Hoewel het exacte CO2-niveau in je kweekruimte niet zéér precies komt is het natuurlijk wel handig om te weten waar je ergens zit, qua niveau. Daar kun je het beste achter komen met behulp van een CO2-meter. En ook hier geldt weer: CO2 zakt naar beneden. Houd daar rekening mee bij je metingen want het CO2-niveau vlak boven de grond zal daardoor veelal hoger zijn dan het niveau bovenin je kweekruimte.

In verband met dit laatste nog één handige tip:  houd je kat, hond, konijn of ander klein huisdier buiten je kweekruimte als je met extra CO2 kweekt. Het beestje zal je dankbaar zijn…

Loading...